Interview: “Voeding verdient veel meer aandacht”.

Binnenkort verschijnt  Het Sit Smart Dieet, het nieuwe boek van Annemarie de Vries-Postma. Haar boodschap: ‘Als je in de rolstoel zit, werkt je lichaam anders en moet je ook anders eten. Goede voeding is cruciaal voor je gezondheid en levenskwaliteit.’ In het onlangs door haar opgerichte AM Lifestyle Medicine Center wordt die boodschap vertaald naar de praktijk.

Interview Dwarslaesie Magazine (DON), juni 2018

Annemarie de Vries-Postma, spreker en schrijver van bestsellers over persoonlijke groei, voeding en gezondheid, heeft sinds haar elfde een dwarslaesie. Haar moeder leerde haar dat goede voeding extra belangrijk is als je in de rolstoel zit en later ging Annemarie zich verder in het onderwerp verdiepen. In 2016 leidde dat tot het boek The Sitting Chef, dat is gericht op mensen met een ‘sedentaire leefstijl’: mensen die veel zitten, zoals dus zeker ook rolstoelgebruikers. Waarom dan nu een boek speciaal voor mensen met een dwarslaesie? ‘Als je veel zit maar nog wel kúnt lopen, blijft daarmee de grootste spiermassa in je lichaam in principe in stand. Wanneer je benen verlamd zijn, neemt de spiermassa sterk af. Dit heeft grote gevolgen voor de stofwisseling en dáár richt het nieuwe boek zich op. Hoe kun je als je verlamd bent met voeding je gezondheid bevorderen en secundaire complicaties voorkomen of verminderen?’

Wanneer je benen verlamd zijn, neemt de spiermassa sterk af. Dit heeft grote gevolgen voor de stofwisseling en dáár richt het nieuwe boek zich op.

Inwendig vet

Van oudsher is er vooral aandacht voor het ontstaan van overgewicht bij mensen die al langer een dwarslaesie hebben. Je verbruikt minder energie en moet dus proberen minder calorieën binnen te krijgen, is de gedachte. Dat is maar een klein deel van het verhaal, zegt Annemarie de Vries-Postma: ‘Het is de buitenkant. Je kunt er slank uitzien, maar inwendig een veel te hoog vetgehalte hebben; dat komt vaak voor bij mensen met een dwarslaesie, ook bij rolstoelatleten. Door de veranderde stofwisseling heeft je lichaam grote moeite om koolhydraten te verwerken en suikers op te nemen. Het kan leiden tot chronische ontstekingen en uiteindelijk tot gezondheidsproblemen zoal obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes type 2, slecht genezende wonden, depressie en versnelde veroudering. Met voeding kun je de stofwisselingsbalans herstellen. Het gaat er niet zozeer om dat je mínder eet, maar vooral ook dat je ánders eet. Kwaliteit boven kwantiteit. Een goed voedingspatroon is primair gericht op gezondheid; het gewichtsverlies volgt dan automatisch.’

Winst

Het door Annemarie en revalidatiearts Dr. Kees Hein Woldendorp ontwikkelde evidence-based Sit-Smart-Dieet’ bestaat overwegend uit plantaardige en onbewerkte voeding: ‘Een dieet is SSD eigenlijk niet, omdat je ruim van de aanbevolen voedingsmiddelen kunt eten en geen honger hoeft te lijden. Een overwegend plantaardig dieet is veel krachtiger tegen obesitas, diabetes en hart-en vaatziekten dan het standaard dieet dat wereldwijd ook door hartstichtingen en diabetesorganisaties wordt voorgeschreven, waarbij nog altijd vlees en zuivel wordt aanbevolen. SSD is gebaseerd op het actuele wetenschappelijke inzicht dat stabiele bloedsuiker- en insulinewaarden de sleutel zijn tot het voorkomen of omkeren van gezondheidsproblemen. Als je volgens de SSD-methode eet, bereik je dat doel. Resultaten zijn al na een aantal weken zichtbaar, voelbaar en meetbaar.’

Door de veranderde stofwisseling heeft je lichaam grote moeite om koolhydraten te verwerken en suikers op te nemen.

De SSD-principes worden toegepast in het onlangs in Heerenveen geopende AM Lifestyle Medicine Center; het eerste medische WTZi-gecertificeerde centrum voor leefstijlgeneeskunde in ons land. Daarvoor opgeleide artsen en voedingsdeskundigen adviseren onder meer mensen met een dwarslaesie over hun leefstijl. ‘Leefstijladviezen zijn vaak in de eerste plaats gericht op bewegen; bij ons staat voeding centraal. Er valt niet op te sporten tegen een slecht eetpatroon, zo stellen ook onderzoekers in de British Journal of Sports Medicine. Bij ons centrum brengen we de gezondheidstoestand in kaart en komen van daaruit tot een voedingsprotocol op maat. Er is zeker ook aandacht voor stressmanagement, zingeving en beweging, maar de meeste winst is te halen bij de juiste voeding.’

Innovatie

Het centrum is deels geboren uit ongeduld, zegt Annemarie. ‘In de Nederlandse revalidatie-instellingen is het een patroon om te blijven beweren dat er te weinig bekend is over gezonde voeding voor rolstoelgebruikers – en ondertussen worden kroketten geserveerd en wordt vooral ingezet op lichaamsbeweging. Wij wilden niet wachten totdat revalidatieprofessionals nou eens anders gaan kijken, maar vanuit de enorme hoeveelheid kennis die er reeds is mensen nú al de begeleiding bieden waarvan ze zelf ook aangeven er dringend behoefte aan te hebben. Er bestaan honderden filosofieën over eten, maar als het aankomt op werkelijke wetenschap, bestaat er een verrassend robuuste internationale consensus als het gaat om de vraag welke voeding ons ziek of juist gezond maakt. Vooraanstaande biochemici en voedingswetenschappers bevestigen dit. Ik denk ook dat bijna niemand meer zal zeggen dat bewerkt voedsel gezonder is dan onbewerkt voedsel, en dat veel dierlijke eiwitten goed voor je zijn. Wij willen laten zien dat innovatie in de zorg voor mensen met een dwarslaesie nodig en mogelijk is, en we hopen dat professionals zich daarbij aansluiten. En we willen vooral mensen met een dwarslaesie informatie bieden waarmee ze zélf hun gezondheid kunnen verbeteren. Met voedzaam én heerlijk eten.’

Het Sit Smart Dieet kost € 16,95 en is vanaf september verkrijgbaar via boekhandel of internet.